Obligaties in 2026: hoge rendementen eindelijk weer reëel

Twee gebeurtenissen die elkaar op enkele uren opvolgden, vertellen je alles wat je dit najaar over de obligatierendementen moet weten. De Amerikaanse 10-jaarsrente tikte een niveau aan dat sinds 2007 niet meer was gezien, en de obligatiemarkt kleurde daarop rood. Een dag later kondigde SoftBank aan voor 11,1 miljard dollar aan nieuw schuldpapier uit te geven om zijn OpenAI-gok te financieren, waarna het aandeel meteen 7% steeg. Beleggers met oude obligaties in hun portefeuille staren naar hun scherm en denken dat alles instort, terwijl slimmere beleggers ontdekken dat vastrentende waarden eindelijk weer doen waar ze ooit voor bedacht zijn: renderen.

In dit artikel leg ik uit waarom deze rentestijging pijn doet voor wie al obligatieposities bezit, waarom het tegelijk een buitenkans is voor wie nú instapt, en hoe je met een fiscale techniek genaamd tax-loss harvesting zelfs van die pijn kunt profiteren.

Wat zijn obligaties eigenlijk, en waarom stijgt de rente nu zo hard?

Een obligatie is in de kern niets anders dan een IOU met een handtekening. Je leent geld aan een overheid of bedrijf, en in ruil daarvoor krijg je een vaste rente, de coupon, en op de einddatum je inleg terug. Zo simpel is het principe, en zo ingewikkeld wordt het zodra de marktrente begint te bewegen.

Kijk, hier zit de crux van het hele verhaal, dus laten we die goed uitleggen. Vastrentende waarden bewegen namelijk altijd tegenovergesteld aan de marktrente. Vergelijk het met een tweedehands fiets. Als jij een fiets kocht toen de rente 1% was, en je buurman koopt vandaag exact dezelfde fiets maar dan met 4,3% rente, wil niemand die van jou nog voor de volle prijs overnemen. Waarom zou een koper jouw oude, laagrentende obligatie tegen nominale waarde kopen, als hij vandaag hetzelfde bedrag kan lenen aan een uitgever tegen een veel hogere coupon?

Precies daarom daalt de koers van bestaande vastrentende waarden zodra de marktrente stijgt, en andersom stijgen prijzen juist als de rente daalt.

Waarom precies nú? Drie factoren komen samen. Ten eerste houdt aanhoudende inflatiedruk aan door hogere olieprijzen als gevolg van het Iran-conflict. Ten tweede hebben zowel de Federal Reserve als de ECB duidelijk gemaakt dat ze niet halsoverkop gaan verlagen, wat de markt eerder had ingeprijsd. Ten derde eist de markt een hogere risicopremie voor langlopend Amerikaans staatspapier, mede door een staatsschuld van ruim 40 biljoen dollar die steeds zwaarder op de begroting drukt.

Dit is geen tijdelijke storing, dit is een structurele herprijzing na tien jaar ongekend lage rente. Dat noemen we wel de TINA-periode, There Is No Alternative, waarin aandelen feitelijk de enige plek waren waar je nog een fatsoenlijk rendement kon halen. BlackRock concludeerde recent dat 84% van fixed-income-allocaties weer aantrekkelijk gewaardeerd is, een cijfer dat je niet zomaar voorbij kunt lopen als je nadenkt over je portefeuille-opbouw.

Om een idee te geven van waar de rente nu daadwerkelijk staat, hier een overzicht van de belangrijkste rentepunten.

Waardetype	Rendement (indicatief)
Amerikaanse 10-jaars Treasury	~4,3% (19-jaars hoogtepunt)
Nederlandse 10-jaars staatswaarder	~2,1 tot 2,3%
Bedrijfswaarders (A-rated)	3,5 tot 4,2%
Nederlandse spaarrekening	1,5 tot 2,5%

Het venijn zit hem in het woordje duration. Hoe langer de looptijd van een vastrentende waarde, hoe gevoeliger de koers reageert op een renteverandering. Dat verklaart waarom vooral 10- en 30-jaars papier de afgelopen weken zo hard onderuit ging, terwijl kortlopende waarden de schade veel beperkter voelden.

Wie meer wil weten over hoe je met individuele selectie een portefeuille naar een hoger rendement kunt sturen zonder onnodig risico, vindt daar aanknopingspunten in ons artikel over veilige vastrentende waarden met hoger rendement.

De pijn is echt: wat hogere rentetarieven doen met bestaande portefeuilles

Wie vier of vijf jaar geleden braaf vastrentende waarden kocht tegen 0,5 tot 1,5% rente, kijkt nu naar een portefeuille die op papier 15 tot 25% in waarde is gedaald. Dat voelt, terecht, als een klap in het gezicht na jarenlang "veilig" beleggen. Dit treft vooral obligatiefondsen en obligatie-ETF's, omdat die geen vaste einddatum hebben en dus nooit gewoon terugkeren naar 100% zoals een individuele obligatie dat wel doet als je hem aanhoudt tot expiratie.

Hier zit het cruciale onderscheid dat veel particuliere beleggers over het hoofd zien. Een individuele obligatie die je vasthoudt tot de vervaldatum betaalt gewoon de beloofde coupon en het volledige nominale bedrag terug, ongeacht wat de koers tussentijds doet. Een obligatiefonds daarentegen heeft geen vervaldatum, en kan dus permanent onder water blijven staan als de rente structureel hoger blijft dan toen het fonds zijn waarden inkocht.

Dit is precies waarom we kritisch zijn op passieve obligatiefondsen als "set and forget"-oplossing. Een fonds koopt en verkoopt continu nieuwe waarden tegen de op dat moment geldende rente, waardoor het nooit de garantie van "je geld terug op einddatum" biedt die een individuele obligatie wel geeft. Wie zijn kapitaal wil beschermen tegen dit soort structurele koerspijn, doet er goed aan om spreiding als veiligheidsnet serieus in te richten, in plaats van te vertrouwen op één product dat automatisch alles voor je regelt.

Scenario A, de belegger die vijf jaar geleden een obligatiefonds kocht toen de rente historisch laag stond, is dus de belegger die nu het hardst pijn voelt. Scenario B, de belegger die vandaag instapt met vers kapitaal, krijgt juist voor het eerst in tien jaar een aantrekkelijk instapmoment.

Dat verschil tussen die twee scenario's is niet toevallig, het is de kern van dit hele artikel. En het brengt ons meteen bij de vraag waarom die tweede belegger, degene die nu instapt, eigenlijk in een bevoorrechte positie zit.

De kans: waarom vastrentende waarden nú eindelijk concurreren met aandelen

Tien jaar lang was de vraag "waarom zou ik vastrentende waarden kopen tegen 0,8% als de spaarrekening al 1,5% geeft en aandelen historisch 7 tot 10% opleveren" volkomen terecht. Vandaag is die rekensom radicaal veranderd, en het loont om even stil te staan bij wat dat concreet betekent voor je portefeuille.

Neem €50.000 die je tien jaar wegzet. Tegen 2% spaarrente groeit dat bedrag naar €60.949,72. Tegen een rendement van 4,3% groeit datzelfde bedrag naar €76.175,11. Het verschil, €15.225,39, is puur gemist rendement door simpelweg op de spaarrekening te blijven zitten.

Dit is geen exotisch beleggingsproduct. Dit is het verschil tussen "veilig" spaargeld en een waarde met investment-grade rating. Het gat tussen 2% en 4,3% lijkt klein op jaarbasis, maar door het rente-op-rente-effect groeit het verschil over een decennium tot ruim €15.000 op een startbedrag van slechts €50.000.

Neem een tweede voorbeeld, kleiner van omvang maar even illustratief. €25.000 die tien jaar lang is aangebracht in een bedrijfswaarder van 4,3% groeit naar €38.087,55. Dat is een groei van €13.087,55, oftewel een factor 1,52 op je inleg, zonder dat je één aandeel hoeft te selecteren of één beurskoers hoeft bij te houden.

Vergelijk dit met de spaarrekening, waar hetzelfde bedrag inflatie-gecorrigeerd feitelijk koopkracht verliest. De rentestijging heeft dus een gat gedicht dat een decennium lang bestond tussen "veilig" en "renderend", en dat is nieuws dat een spaarder in 2026 niet mag negeren.

Toch is dit geen vrijbrief om blind een obligatiefonds te kopen. Het verschil tussen 3,5% en 4,5% rendement zit precies in de kwaliteit van de uitgevende partij, en dát is waar actieve selectie het verschil maakt tussen een waarde die netjes uitbetaalt en een waarde die in default gaat. Een obligatie-indexfonds koopt automatisch honderden waarden inclusief zwakke uitgevers, puur omdat ze in de index zitten. Een actieve belegger kan daarentegen de balans, kredietrating en coupon-dekking van elke uitgever apart beoordelen.

Tax-loss harvesting: hoe je het verlies nu al verzilvert

Hier wordt het pas echt interessant. Die 15 tot 25% waardedaling op je oude obligatiefonds is niet alleen een pijnpunt, het is een instrument, mits je weet hoe tax-loss harvesting werkt.

Het mechanisme is verrassend eenvoudig. Door een verliesgevende positie te verkopen, realiseer je een fiscaal verlies dat je kunt verrekenen met gerealiseerde winsten elders in je portefeuille, bijvoorbeeld op aandelen die dit jaar wél goed presteerden. Vervolgens koop je met de opbrengst direct een vergelijkbare, nieuwe waarde terug tegen de huidige, hogere rente. Je zet een verlies om in een fiscaal voordeel, en tegelijk verbeter je je toekomstige rendement.

CNBC wees er op 23 september 2026 nog op dat beleggers hiermee niet hoeven te wachten tot december. De brede obligatieverkoop van dit najaar heeft het venster nu al geopend, en wie wacht tot de jaarwisseling loopt het risico dat de markt intussen alweer herstelt. Dit is een concrete, direct uitvoerbare actie, geen vaag advies maar een tijdgebonden fiscale techniek waar je vandaag al mee aan de slag kunt.

Let wel op de zogeheten wash-sale-achtige regels. Je moet een vergelijkbare maar niet identieke obligatie terugkopen om het verlies te laten meetellen voor de fiscus. Koop je exact hetzelfde papier terug, dan telt het verlies in veel jurisdicties niet mee.

• Verkoop de verliesgevende obligatie en realiseer het fiscale verlies.
• Verreken dit verlies met gerealiseerde winsten elders in je portefeuille.
• Koop een vergelijkbare (niet identieke) waarde terug tegen de huidige, hogere rente.
• Documenteer de transacties zorgvuldig voor je belastingaangifte.

Het aardige is dat je hiermee feitelijk een gratis upgrade naar een hoger rendement krijgt. Je zet een obligatie die 1% rente gaf om in een waarde die 4% of meer geeft, en de fiscus betaalt via de belastingaftrek een deel van die transitie mee. Dezelfde denkwijze, rendement na belasting optimaliseren in plaats van alleen naar het brutorendement te kijken, geldt ook voor ander beleggingswerk, waar exact hetzelfde principe terugkomt.

Casestudy SoftBank: wat een schuldemissie van $11,1 miljard je leert

Toen SoftBank op 24 september 2026 bekendmaakte 11,1 miljard dollar aan obligaties uit te geven om zijn investering in OpenAI te financieren, steeg het aandeel meer dan 7%. Op het eerste gezicht lijkt die reactie vreemd, want meer schuld is toch slecht nieuws voor een bedrijf? In de praktijk vertelt dit verhaal precies waarom obligatieselectie draait om vertrouwen in de kasstroom, niet om de coupon zelf.

• Bedrag: $11,1 miljard aan nieuwe obligaties.
• Doel: financiering van de investering in OpenAI.
• Marktreactie: aandeel steeg meer dan 7% na de aankondiging.
• Context: SoftBank leent bewust duur, middenin een periode van historisch hoge rente, omdat beleggers geloof hebben in het onderliggende rendementspotentieel van de investering.

De les hier is niet "SoftBank is een goed aandeel". De les is een principe voor selectie dat je op elke uitgever kunt toepassen: de markt beloont schuldemissies wanneer beleggers vertrouwen hebben in de kasstroom die de lening moet financieren. Voor een vastrentende belegger betekent dit dat de vraag nooit is "hoe hoog is de coupon", maar "kan deze uitgever, gezien zijn bedrijfsmodel en kasstromen, deze coupon over de hele looptijd blijven betalen".

Voor de actieve belegger is dit een schoolvoorbeeld van waarom fundamentele analyse bij bedrijfsobligaties niet optioneel is. Dezelfde coupon van bijvoorbeeld 4% betekent iets compleet anders bij een bedrijf met een sterke kredietrating en stabiele kasstroom dan bij een cyclisch bedrijf met wisselende winstgevendheid. Leer een emissie te lezen zoals een vastrentende belegger dat doet, niet alleen het rentepercentage, maar ook de rating, de dekkingsgraad van rente door bedrijfswinst, de zogeheten interest coverage ratio, en het doel van de lening.

Financiert het groei, of stopt het simpelweg een gat in de begroting? Deze manier van kijken, verder gaan dan het percentage en dieper graven in de fundamenten, is precies dezelfde discipline die we toepassen op aandelen. Het instrument verschilt, maar het denkwerk erachter is identiek.

Hoe je zelf actief selecteert in plaats van blind een fonds te kopen

Wie na dit artikel overtuigd is dat obligaties weer interessant zijn, staat voor een keuze. Het gemakkelijke pad van een breed obligatiefonds, of het actieve pad van individuele selectie. Het verschil tussen die twee is groter dan de meeste beleggers denken, en het bepaalt in belangrijke mate hoeveel controle je over je eigen kapitaal behoudt.

Een obligatiefonds middelt automatisch over goede en slechte uitgevers, en heeft, zoals eerder uitgelegd, geen vaste vervaldatum. Daardoor weet je nooit zeker wanneer je je geld terugkrijgt of tegen welke koers. Een individuele obligatie geeft je volledige controle. Jij kiest de looptijd, de uitgever en de coupon die bij jouw situatie past.

Vier praktische criteria bepalen of een individuele obligatie het onderzoeken waard is.

• Kredietrating: bij voorkeur BBB of hoger voor wie kapitaalbehoud vooropstelt.
• Looptijd: korter betekent minder rentegevoeligheid, langer betekent een hogere coupon maar meer koersrisico.
• Coupon versus marktrente: is deze waarde duur of goedkoop ten opzichte van vergelijkbaar papier?
• Interest coverage ratio: kan het bedrijf zijn rentelasten ruimschoots uit de operationele winst betalen?

Om een gevoel te krijgen bij het rendementstempo van vastrentende waarden, is de Regel van 72 een handig ezelsbruggetje. Bij een rendement van 4,3% verdubbelt ingelegd vermogen in ongeveer 16,5 jaar. Dat is weliswaar trager dan het tempo dat aandelen historisch neerzetten, maar wél voorspelbaarder. En dat geeft vastrentende waarden hun typische plek binnen een actief beheerde portefeuille: niet als hoofdmotor van rendement, maar als voorspelbare tegenhanger van je aandelenselectie.

En dan is er nog het koopkrachtargument, want wie denkt dat "gewoon op de spaarrekening laten staan" de veilige keuze is, moet even dit cijfer op zich laten inwerken. €50.000 die tegen 2,8% inflatie tien jaar blijft staan, verliest €12.361,47 aan koopkracht. Dat is een verlies van 24,7%, oftewel bijna een kwart van de reële waarde, puur door stil te blijven zitten.

Vergelijk dit direct met de eerdere berekening, waarin diezelfde €50.000 tegen 4,3% juist met €15.225 méér groeide dan op de spaarrekening. Het verschil tussen deze twee scenario's is in feite hetzelfde bedrag omgekeerd, en dat is precies waarom "niets doen" ook een actieve keuze is, alleen niet altijd de slimste.

Binnen een breder gespreide, actief beheerde portefeuille vervullen vastrentende waarden een specifieke functie die aandelen niet kunnen overnemen, namelijk voorspelbaarheid van kasstroom en een lagere volatiliteit. Wie zijn totale risicoprofiel wil doorlichten en wil begrijpen hoe vastrentende waarden daarin passen naast aandelen en andere activaklassen, vindt een goede basis in ons artikel over risicospreiding.

Conclusie: wat kun je nu doen?

De rentestijging van 2026 is geen reden om obligaties te mijden, en al helemaal geen reden om in paniek je bestaande posities met verlies weg te doen zonder een plan. Het is een uitnodiging om preciezer te kijken dan de gemiddelde obligatiefonds-belegger doet.

Dat is de kern van dit hele verhaal, hè. Niet de rente an sich, maar wat jij ermee doet.

Hieronder een aantal concrete punten die je zelf kunt onderzoeken, nadrukkelijk geen advies om specifiek in te stappen of te verkopen, maar een startpunt voor je eigen huiswerk.

1. Licht je eigen portefeuille door op looptijd en actuele marktwaarde, om te bepalen of er een tax-loss harvesting-kans ligt die dit najaar al te verzilveren is.
2. Bekijk de kredietrating en interest coverage ratio van individuele bedrijfsobligaties die je overweegt, in plaats van alleen op het rentepercentage te sturen.
3. Vergelijk de looptijd van nieuwe waarden met je eigen tijdshorizon, zodat je duration bewust kiest in plaats van toevallig.
4. Reken zelf uit wat het verschil is tussen spaargeld en rendement van vastrentende waarden over jouw eigen tijdshorizon en startbedrag.
5. Bepaal welke rol vastrentende waarden spelen binnen je bredere portefeuille, als tegenhanger van je aandelenpositie, niet als vervanger ervan.

Wie zich verder wil verdiepen in hoe je actief beheerde strategieën, inclusief obligatieselectie, kunt combineren met aandelen en risicomanagement, vindt bij beleggen.com uitgebreide educatie die verder gaat dan het simpelweg kopen van een indexfonds. Kijk gerust rond en doe altijd je eigen huiswerk voordat je een positie inneemt.

Bronnen

1. Benjamin Graham, David L. Dodd, Security Analysis (Sixth Edition). McGraw-Hill Professional Publishing, 2008.
2. CNBC, "Bond market losses may offer a sizable tax savings opportunity to investors right now", 23 september 2026.
3. CNBC, "SoftBank shares jump over 7% after $11.1 billion bond issuance to fund OpenAI bet", 24 september 2026.
4. BlackRock, Fixed Income Outlook: "84% van fixed-income-allocaties weer aantrekkelijk gewaardeerd", 2026.